Hoger onderwijs voor ongekende uitdaging

14 juli 2010

 aldus ScienceGuide,

 

14 juli 2010 - "Do not underestimate your impact," is de boodschap van de Canadese ‘Unesco-professor' Charles Hopkins aan de scholieren en studenten van nu. ScienceGuide sprak met hem over zijn visie op de grote verantwoordelijkheid van het hoger onderwijs wereldwijd. "Their graduates will be in the leading positions in tomorrow's world," maar 80% van de beroepen die deze volgende generatie gaat beoefenen bestaat nog niet. Hoe gaan we daar mee om?

Ecologische voetafdruk

 

Charles Hopkins is een toonaangevende wetenschapper op het gebied van duurzame ontwikkeling. Hij is verbonden aan de York University in Toronto (Canada) en heeft daar de United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization (Unesco) leerstoel. Tijdens zijn bezoek aan Stenden zet hij in gesprek met ScienceGuide zijn visie op de wereld, het onderwijs, kinderen en docenten uiteen. "My overarching paradigm is that we have to change our attitude from 'development' to 'sustainable development'," vertelt Hopkins. Hij benadrukt het belang van "public awareness, training and access to education".

Hopkins is ervan overtuigd dat de wijze waarop de Aarde op dit moment wordt beheerd niet duurzaam genoeg is. Er is heroriëntatie nodig als het gaat om de impact van onze 'ecological footprint', de mate waarin we door ons handelen de Aarde vervuilen. "The most 'developed' countries have the largest ecological footprints. You cannot copy that vision to less developed countries. We have to decrease our own ecological footprint as developed countries first."

De grote vragen waar de komende generaties mee te maken krijgen zouden ons ook nu al moeten bezighouden. "How to care for 50% more people on the planet, with less fresh water, less free space, fewer ocean food products and four times the energy consumption. Deze trend is al lang geleden ingezet. In de periode waarin de wereldbevolking steeg van 1 naar 6 miljard, steeg ons totale BNP van 1 naar 70 miljard dollar. De impact van onze footprint is dus ruim tien keer zo groot als de bevolkingstoename. Hierbij is de economische waarde niet altijd gelijk aan met de ecologische impact. "A 60 million yacht has a larger ecological footprint than a 60 million Van Gogh painting."

 

Regeren is meer dan machtsbehoud

 

Het besef dat we als mens een ecological footprint hebben is de eerste stap, vertelt Hopkins. Bij die bewustwording komt ook verantwoordelijkheid kijken. Het mooie is dat de footprint een follow-up heeft gekregen. In Greyfore, India was er een jong meisje dat voor een project op school de 'ecological handprint' bedacht. Deze handprint staat voor ons vermogen om onze individuele footprint te verkleinen. Haar idee bleef niet onopgemerkt en op de website handsforchange.org zie je het resultaat. Hopkins: "We have to increase our ecological handprint in order to decrease our ecological footprint."

Hopkins is gecharmeerd van een initiatief als het Earth Charter, dat dit jaar haar tiende verjaardag viert. Initiatieven om duurzaam met de wereld om te gaan komen zelden van politici, is zijn ervaring. De medeverantwoordelijkheid van politici voor de toekomst van de aarde dringt volgens Hopkins nog onvoldoende door. "To govern is more than holding on the power." Hij ziet een mentaliteitsverandering eerder komen vanuit onderwijzers en jongeren. Het talent van dat meisje in India werd door een leraar herkend.

 

De docent als sleutelfiguur

"There are 60 million teachers in the world and their responsibility is enormous. You might scare away future teachers with that enormous responsibility. But do not scare them, train them, would be my advice. 2005-2014 is the decade for education for sustainable development at Unesco.  We are dealing with the question how to change the preparation of new teachers. In Paris, last May, we started with building networks of education faculties. 70 institutions worldwide are taking part from the start. We believe in upstream changing."

Het trainen van goede docenten is cruciaal, maar daarmee zijn we er nog niet volgens Hopkins. De toegang tot kwalitatief goed onderwijs moet ook vergroot worden. "80 million children in underdeveloped countries do not go to school, while reading is the basis for communication." Voorschoolse educatie en het basisonderwijs moeten anders worden ingericht. Verantwoordelijkheid leren dragen en zorgen voor jezelf en anderen moet je kinderen al vroeg bijbrengen. We zijn echt te veel doorgeschoten naar het belang van het individu. "We have to change from a 'me', to a 'we' generation."

 

1 of 2 % met cruciale rol

Wiskunde kan helpen bij het verhogen van het bewustzijn bij kinderen dat onze natuurlijke hulpbronnen beperkt zijn. "Use comparisons that children understand. The length of a soccer field, for example, could be useful to express what the sweet water reservoir on our planet is. Just imagine that the length of the soccer field (100 meters) represents all the water on the planet. 95% (95 meters) of a soccer field is salt water and more than four meters are sweet water reservoirs deep in the ground and in the Arctic and the Antarctic. The sweet water reservoir we can potentially use is not more than the width of a hair on the scale of a soccer field."

Hopkins benadrukt de cruciale rol van het hoger onderwijs. "Only 1-2% of the world population graduates from universities worldwide. They will be in the leading positions in tomorrow's world. That is why higher education is important." Over wat studenten dan moeten leren is Hopkins helder. Het gaat om vaardigheden, niet om kennis. 80% van de beroepen die de volgende generatie gaat beoefenen bestaan volgens hem nog niet. "These times ask for skills like 'global collaboration' and 'intercultural communications'."

"Every single person can and has to contribute to a better and more sustainable world. Do not underestimate your impact. I cannot make it more clear than an African aldermen in Johannesburg. He said: the challenge for the world is to make sure that we have 'enough, for all, forever'. That means we have to set new goals for success."